Pater Damiaan: een voorbeeld voor altijd

Damiaanactie zoekt haar inspiratie bij drie markante figuren: Raoul Follereau, initiatiefnemer van de ‘Werelddag voor de Melaatsen’, dokter Frans Hemerijckx, pionier van de ‘klinieken onder de bomen’ en natuurlijk pater Damiaan. Maar wat betekent de inzet van deze ‘apostel der melaatsen’ voor mensen van vandaag?

Uitzonderlijke persoon

Een samenleving trekt zich op aan uitzonderlijke personen, van alle gezindheden, op alle terreinen, in alle periodes. Maar zeldzaam zijn de personen die al meer dan een eeuw gestorven zijn en wiens herinnering en voorbeeld even actueel zijn als bij pater Damiaan. Hij blijft ook vandaag nog een inspirerend voorbeeld voor velen. Zeker voor de medewerkers en vrijwilligers van Damiaanactie, ongeacht hun overtuiging.

Duidelijke boodschap

Damiaan liet ons een duidelijke boodschap na, een boodschap die uitgedrukt wordt in enkele extreme karaktertrekken: doorzettingsvermogen, moed, wilskracht, koppigheid maar ook een grote openheid naar anderen en een grenzeloze liefde voor zijn medemensen. Het was niet vanzelfsprekend om Honolulu te verlaten en om zich als het ware te vestigen in de hel, tussen de melaatsen op Molokaï. Tussen zieken die aan hun trieste lot werden overgelaten.

De juiste koers

Wij hebben soms de neiging om deze aspecten te vergeten of ze ondoordacht te gebruiken. Maar het voorbeeld van Damiaan, die zeker ook zijn zwakheden had, verplicht ons bij Damiaanactie om de juiste koers aan te houden. Damiaanactie blijft zich inzetten voor de armsten, ongeacht hun godsdienst, huidskleur of nationaliteit.

Moeilijke omstandigheden

Damiaanactie vecht, vaak in zeer moeilijke omstandigheden, om de meest behoeftigen te verzorgen. Al jaren zetten de 1.500 medewerkers zich dag na dag in, voor de gezondheid van mensen die elders uit de boot vallen. Vanzelfsprekend is de situatie vandaag grondig gewijzigd. In de tijd van Damiaan bestonden er nog geen geneesmiddelen. Nu kunnen we een leprapatiënt op enkele maanden tijd genezen.

Strijd voor een waardig leven

Maar de strijd blijft dezelfde. Damiaan vocht aan de zijde van de melaatsen om hun het leven draaglijker te maken. Hij beschouwde hen bovenal als menselijke wezens die het recht hadden om in waardigheid te leven. Damiaanactie doet hetzelfde. Wij verzorgen zieken, zijn voor hen beschikbaar, geven tot in de kleinste dorpjes uitleg over de ziekte, bestrijden uitsluiting en verwerping, helpen oude verminkte patiënten... en geven zo niet alleen genezing en hoop, maar vooral waardigheid aan lepra- en tbc-patiënten en hun familie.

De mens centraal

In België zetten honderden vrijwilligers zich een heel jaar in voor Damiaanactie. Duizenden anderen besteden een paar uur van hun vrije tijd om mee campagne te voeren. Niet alleen om mensen te redden. Maar ook om te vechten tegen die onrechtvaardigheid waarbij deze zieken hun recht op verzorging en op een menswaardig bestaan wordt ontnomen. Net zoals Damiaan stelt Damiaanactie de mens centraal en hebben we altijd aandacht voor de mens achter de zieke.

Eerste fondsenwerver

Damiaan was revolutionair en baanbrekend voor zijn tijd. Hij deinsde er niet voor terug om hulp en geld te vragen aan anderen. Niemand weet hoeveel brieven hij geschreven heeft om fondsen te werven. Het geld dat hij zo verkreeg, gebruikte hij om de zieken te helpen. Zonder dat hij van instanties afhankelijk was.

Baanbrekend werk

Deze werkwijze is nu erg verspreid in de ontwikkelingssamenwerking. Ook hierin volgen wij zijn voorbeeld. De Belgische bevolking voorziet elk jaar in 50% van de benodigde fondsen. Wanneer wij op hen een beroep doen, is dat ook om onze onafhankelijkheid te kunnen bewaren. Om te kunnen ingaan op de grootste noden.

Nooit plooien voor politiek

Net als Damiaan weigert Damiaanactie zich te plooien naar voorwendsels en principes van buitenlandse politiek wanneer er mensen lijden die kunnen geholpen worden. Blijven vechten, soms tegen beter weten in, zodat elke zieke zich gerespecteerd weet: dit was het credo van Damiaan. Dat is ook sinds meer dan 40 jaar, en nog voor vele jaren, de dwingende opdracht van de vereniging die de naam van Damiaan draagt.